DEREITOS OU PRIVILEXIOS?

A instalación na tribuna pública do asunto das axudas que veñen percibindo dende hai case dúas décadas os funcionarios do Concello de Ourense e das cales onte fomos puntualmente informados por este xornal (axudas semellantes, cando non de menor calado -todo hai que dicilo, tamén no seu descargo- ás de outras moitas administracións, locais ou non), abre diversas vías posibles de debate sobre as que non vou renunciar a reflexionar por estar a metade da miña vida -non sei se o anverso ou o reverso- relacionada co ámbito da Administración.
Neste caso concreto, abre un debate que nunca se levou a cabo, que eu lembre, sobre o papel dos denominados "concelleiros non electos" nas corporacións municipais das capitais de provincia e das grandes cidades. (¡Ai!, os eufemismos na política, qué importantes son..., pois a lei para a modernización do goberno local chámalles "coordinadores generales", pero nunca concelleiros).
Como tamén abre un debate sobre a idoneidade de que deba ser precisamente un xestor que non conta co aval representativo amparado por unhas eleccións, o que se encargue da coordinación do cadro de persoal dun concello.
Pero, estes dous deixareinos para outra ocasión, porque hoxe sobre o que me quero centrar fundamentalmente é sobre o fondo da cuestión, dando por entendido, polo tanto, que o que fago é botar man da actualidade -é dicir, do Concello de Ourense- para falar da dinámica que durante todos estes anos nos que vivimos coma novos ricos promoveron practicamente tódalas administracións, concedéndolles ós seus asalariados unha serie de beneficios que pouco a pouco foron sendo tomados polos beneficiarios como dereitos (¡Ai! os eufemismos na política, qué importantes son...) e que non deixan de seren uns privilexios dos que, con diñeiro de todos, gozan uns poucos polo mérito único de traballaren na Administración.
Por qué, pregunto, un veciño de Ourense que tivo a sorte, os coñecementos ou o que fora, de aprobar no seu día unha oposición, cando quere ir dar unhas brazadas á piscina dos Remedios –poño por caso- ten que pagar menos có veciño da porta do lado, que se cadra non ten traballo, pero tampouco ten disculpa para non cumprir coa institución cada vez que lle chega un recibo, sen que aquela lle perdoe un "patacón".
E con qué dereito de cuna (pregunto, porque tamén andan desta volta alporizados) o fillo dun funcionario da Consellería de Educación -é dicir, dun mestre- podía estudar ata o de agora a súa carreira sen pagar un ichavo, mentres as miñas fillas -ou os seus varóns- teñen que aboar cada crédito de cada materia se mañá desexan contar cun título que lles permita un futuro mellor.
Por qué lles chaman, entón, dereitos, cando todos sabemos que son uns privilexios para os que agora –¡qué lle imos facer!- non hai “cash flow”.

UN PASEO POLA FORTALEZA DE MONTERREI

Os pasos pausados destas derradeiras tardes de estío que provocan ir con tempo ós sitios, leváronme nantronte ata o alto da fortaleza de Monterrei a onde -mal que me pese e como penitencia, debo confesar- non tiña subido por máis que leve anos reparando na súa ergueita silueta, primeiro dende a recta de Pazos, cando a vella estrada de Madrid cruzaba o casco urbano de Verín, e logo -un pouco máis lonxe- dende todos aqueles tramos da autovía dende os que é posible admirar a súa estratéxica situación alá no outeiro, dominando o val do río Támega.
Subín, e ó subir aconteceume o mesmo que lle acontece a moita xente co burgo medieval de Vilanova dos Infantes cando o único que fai é pasar ó seu carón pola estrada nacional e pensar que xa coñece Vilanova só con reparar dende o coche no fito pétreo do torreón abrazado por pequenas casas de artesáns, xa sexa camiño de Portugal ou -na dirección contraria- camiño de Ourense.
É dicir, que de súpeto zopei coa inesperada dimensión dun conxunto constructivo que vai moito máis alá das dúas torres con parapeto e do seu patio soportalado de armas, que si que coñecía por multitude de fotos.
Por ser martes non puiden acceder ó interior xa que segundo informaba un cartel na cancela da entrada, a fortaleza está aberta de mércores a domingo. Pero, como o sol de media tarde convidaba a non marchar de alí e a contemplar o val dende distintas perspectivas, camiñei ó seu redor fotografando aquelas curiosidades fotografiables e ó mesmo tempo deixándome perder por entre as súas abandonadas ruelas, o que me levou a cavilar -e a reafirmarme-, unha vez máis, en moitas das ideas sobre as que arredor do turismo cultural ourensán teño reflexionado nesta mesma columna nos últimos tempos.
Sabía, porque xa tiña lido algo ó respecto, que dende a secretaría xeral de Turismo andan a traballar nun plan director que poida definir os usos máis axeitados de cada unha das edificacións, tendo en conta que moitas daquelas propiedades anexas son de propiedade privada (coa carga de dificultade que lle engade esa común circunstancia a calquera proxecto público) e ó mesmo tempo lembrei aquelas dúas edicións -en forma de xogo de rol- das liortas irmandiñas que o departamento de xuventude de Anxo Quintana organizou para celebrar a toma de posesión do edificio e ó mesmo tempo alimentar o ego medievonacionalista da tropa.
O que non alcancei a comprender por máis que o debullei, ó estar alí no alto, foi en qué podía estar pensando Fraga Iribarne nos tempos de “la calle es mía”, cando a finais dos anos 60 mandou construír, un pouco máis abaixo, tan pequecho parador, se e a fortaleza e todo o que lle alcanzaba a vista podía estar ó dispor da súa todopoderosa firma.

O QUE AFLORA EN SALGUEIROS E MANZANEDA

Á mesma hora que eu escribo (e á mesma que vostede poida estar lendo esta columna) profesionais do ámbito da comunicación e da xestión cultural de Galicia e de fóra de Galicia están (e estarán ata o próximo xoves) na Illa de San Simón analizando o papel que han xogar ó outro lado da esquina as industrias culturais e creativas en Galicia diante da denominada Axenda 2020.
A volta á cotidianidade laboral que a min sempre me traen -co seu remate- as festas do Cristal, non me permitiu asistir -como eu quixera- a estas tres interesantes xornadas de reflexión e debate. Sen embargo, si que me van servir para traer a colación o asunto sobre o que quería falar hoxe, xa que logo, ese, o das industrias culturais, ten moito que ver cunha lectura que lle fixen nantronte pola mañá a este mesmo xornal e que me levou a arrancar -para apartalas- as páxinas 18 e 21, porque nelas dúas asoma o principal reto ó que ó meu ver se enfronta a sociedade ourensá en xeral -e a súa clase política en particular- de aquí ós próximos anos.
Se vostede volve sobre o xornal do domingo e refolla esas dúas páxinas, lerá, respectivamente, os dous titulares seguintes: "Los ladrones saquean la aldea abandonada de Salgueiros" e "Empresarios y políticos claman por dinamizar la estación de montaña".
Se, unha vez lidas, decide deixar voar a súa imaxinación polas dúas bandas do Miño ou polas do Avia, polas do Arenteiro ou polas do Támega, polas do Limia, polas do Sil ou polas do Arnoia e polas súas terras lindeiras, é moi fácil que a medida que vaia sobrevoando determinadas instalacións nas que as distintas Administracións teñen enterrado nas últimas dúas ou tres décadas millóns e millóns de euros, se vaia decatando de que todas, ou case todas -salvando raras excepcións-, adoecen do mesmo mal que arestora enche de preocupación a actualidade destas dúas, é dicir, o núcleo medioambiental de Salgueiros e a estación invernal de Manzaneda.
E o mal, o enconado, endogámico e estigmatizado mal que non ten permitido circular o sangue da economía ligada ó ámbito do patrimonio, da natureza e da cultura -do turismo, en definitiva- desta provincia, non é outro, precisamente, có da ausencia de proxectos de xestión (é dicir, da súa consideración como "industrias" culturais) ó que a miúdo foron condenados museos e centros de interpretación, espazos escénicos e expositivos, termais ou deportivos, rurais ou urbanos, tal como desgraciadamente aflora agora en Salgueiros e Manzaneda.
O mal da ausencia de proxectos de xestión. E -o que aínda é peor- o de considerar que cada parroquia –por ter un peto de ánimas- pode ser un destino, e cada almacén de sachas –por lle poñer na porta “museo”- un recurso turístico.

A CHEGADA DO AVE E O BURATO DO CONDÓN

A propósito do tan traído e levado asunto da chegada do AVE a Ourense, hai uns meses escribín unha columna na que me reafirmaba en que o permanente debate aberto sobre se o tren finalmente nos visitaría no 2015, no 2016 ou no 2050 eran tan absurdo e gratuíto coma aqueloutro que unha vez pratagonizaron dúas lavandeiras ó ver pasar á filla dunha "colega" co bandullo aparentemente inchado e que as enrocou a cada unha delas na súa antagónica posición, ata que chegou unha terceira e lles dixo que se cadra era mellor que apagasen tan ardida discusión porque non ía facer falla agardar, sequera, a que nacese a criatura para certificar se a moza estaría preñada ou non.
Volvo hoxe sobre aquel simulador, e sen esquecer a columna desoutro día na que avogaba por iniciar unha nova sección que se titulase "cousas que non entendo" porque a que hoxe traio novamente, da man da actualidade, a colación forma parte do mesmo paquete das "cousas" que se escapan -dígollo sinceramente- da miña capacidade de análise e de razón.
Vexamos, senón. Hai tan só uns meses, se a algún político de calquera outra formación que non fose o PSOE -fundamentalmente o PP-, ou mesmo a calquera librepensador, se lle ocorría poñer en solfa o ano 2015 como o "ano do señor", é dicir, como o ano no que a cidade de Ourense saudaría a chegada da nova "nosa señora de ferro", toda a furia do "patrón" -é dicir, do todo poderoso ministro de Fomento-, e, como consecuencia, toda a ira dos seus correlixionarios caía sobre aquel que ousase negar -non xa tres, senón unha soa vez- tan incuestionable cuestión.
Agora, sen embargo, cando o "patrón" está a piques de baixar da locomotora que carraba de aquí para acolá os milleiros de millóns que se necesitan para levar a cabo tan custosas obras, resulta que non só el mesmo xa empeza a falar do 2016, senón que chega a asegurar que a culpa de que ata o de agora defendera a data por "riba de muros e valados" e con tanta vehemencia como sufriron algúns ourensáns que tiveron o arrouto de dubidar das súas palabras en vivo e en directo, tívoa (¡equilicuá!) Núñez Feijóo.
É dicir, resulta que o que máis manda de todos cantos cometeron perxurio cada vez que interpretaron no Parlamento, no Concello, na Deputación ou a través dos medios de comunicación a canción do "Non, non, non..., o AVE non chega a Ourense no 2015, non", foi o que chantou alí a data, e o ben intencionado Ministro, por non facerlle un feo ó “seu” presidente, deixou escribir no documento, non o que recomendaban os técnicos, non, senón xusto o que lle conviña –para logo arrebolarlle con ela na cara- á oposición.
É dicir, que ó final era certo que a moza estaba preñada . E, mira por onde, a culpa do empreñamento non foi de ningún dos dous. De quen, entón? Pois, de quen ía ser, senón. Do espermatozoide e do óvulo, por seren inmunes ó burato do condón.

COUSAS QUE NON ENTENDO

Algún día proporeime crear unha sección xornalística ultrarrápida, tipo "Twitter" (é dicir, que teña un límite curto –algúns máis de 140- de caracteres) e que leve por cabeceira o titular desta columna co fin de expoñer -ou mellor dito, de compartir con vostede, benquerido lector- as moitas cousas que acontecen no día a día no que vivimos e que non logro entender por máis que trate de aplicarlles tódalas fórmulas posibles da lóxica -¡e mira que hai unhas cantas!- e por máis que trate de miralas e remiralas dende tódalas perspectivas desde as que poden ser susceptibles de seren analizadas
Digo isto porque, día si e día tamén acontece que pasan por diante da miña pantalla de observador episodios políticos, declaracións, proxectos e pseudoproxectos, noticias ou interpretacións da realidade que para min non se sosteñen ou non teñen o máis mínimo fío por onde seren collidas e, sen embargo, ós ollos -e á interpretación- do común adoitan seren normais ó cal me posiciona a miúdo nunha situación intelectualmente incómoda porque non podo ser tan petulante como para pensar que a razón está da miña parte e o resto da humanidade está equivocada.
Para ilustrar isto que digo voulle poñer hoxe tres casos que forman parte da actualidade e que ó lelos provocaron repetidamente nos meus adentros a expresión capitular desta columna. É dicir: ¡Non o entendo, por máis que mo expliquen, no o entendo!
Vexamos:
Non entendo, por exemplo (e seguro que hai razóns), cómo despois de ter soportado o peso de todo o proceso de "salvación" dunha entidade financeira como entidade financeira galega, a propia entidade anuncie a prexubilación do devandito xestor, con menos de 55 anos, mentres o seu mentor -que suma oitenta cumpridos- permaneza no núcleo duro do novo equipo de xestión.
Como tampouco entendo, por exemplo, que agora a educación apareza como un dos alicerces fundamentais do futuro do Estado e "todocristo" se mobilice para evitar a súa "defenestración" porque a clase docente se teña visto na tesitura de ter que impartir tres ou catro horas máis de horas lectivas á semana, e sen embargo durante os últimos 30 anos toda a clase política se teña encargado de dinamitala ata o punto de consolidar 17 modelos educativos diferentes para un só Estado.
E tampouco entendo -xúrollo de veras- que mentres nunha comarca galega como é a Costa da Morte acaban de ver o ceo aberto porque a clase política decidiu colocar a primeira pedra para a construcción dun parador, noutros lugares desta nosa bendita terra haxa xente que se felicite xusto polo contrario co argumento falaz de que os nenos aprenden só con mirar precisamente para as pedras.

CAMPO LAMEIRO

Estou seguro de que se lle fago a pregunta, así "en frío e a pelo", necesitará pensalo un pouco mentres enfría o café, benquerido lector, antes de colocalo no mapa. E conste que con isto non pretendo -nin moito menos- tratalo de ignorante porque ó mapa tamén tiven que ir eu, e consultalo con tino, antes de encarar os meus pasos ata esa localidade do interior -aínda que non tanto- da provincia de Pontevedra.
Qué me levou ata alí? Esa é a pregunta conseguinte que habería que facer e á que vou tratar de darlle resposta de seguido, esperando espertar en vostede o suficiente interese para que unha mañá calquera -ou unha tardiña- deste outono que xa se adivina no horizonate de fin de mes decida dar un paseo vostede tamén ata alí e visitar o recentemente inaugurado Parque Arqueolóxico de Arte Rupestre que a Consellería de Cultura acaba de abrir como preludio do que en pouco tempo ha de ser o Parque Arqueolóxico da Cultura Castrexa de San Cibrán de Lás, así como do Parque do Románico en Lugo e o do Megalitismo na Costa da Morte.
Despois de recuperar as vellas sensacións de cambiar de mundo que provoca o Alto do Paraño cando se viaxa cara Pontevedra pola "carretera vella" e que para min estaban esquecidas dende que foi aberta ó tráfico a autovía das Rías Baixas; non sen deixar de saúdar a memoria dos gaiteiros de Soutelo e de lembrar a traxedia que aconteceu na denominada "zona cero" dos incendios forestais do 2006, nos montes de Cotobade, unha estrada completamente renovada que camiña a carón do río Lérez, conduce a un cara as aldeas de Paredes e Praderrei, entre as cales se atopa unha das concentracións de gravuras na pedra -é dicir, de petroglifos- máis importantes de Europa e a carón das cales foi levantado un edificio dificilmente adxetivable (sen que esta expresión teña que ser interpretada con sentido pexorativo) dentro da cal foi montada unha moi interesante exposición, tan docente como atractiva, que achega un caudal de información sobre unha cultura -a cultura rupestre- cuxos vestixios se atopan repartidos por moi distinos lugares pétreos da xeografía galega. Aínda que o máis interesante é, sen dúbida, o itinerario que se pode facer polos conxuntos de petroglifos que se espallan polo monte.
Agora ben, o motivo da miña primeira pregunta non era baladí e non pretendía poñer en evidencia o seu caudal de coñecemento, senón facer unha reflexión sobre a gran eiva coa que nacemos os galegos, esa que fai que sexamos capaces de inventar a pólvora de sete estralos e permitir que no la comercialicen outros. E digo isto porque, sabe cantos coches había estacionados agardando polos visitantes de tan atractivo proxecto? Concretamente cinco. Un de Talavera, outro de Portugal, outro de Madrid, outro de Vigo e o meu de Celanova. Toda unha multitude que fala moito do ben que sabemos vendernos os galegos.

TURISMO É UN COCHE

Cando, hai uns meses, abriron as portas ó público as instalacións termais ribadavienses do Prexigueiro, fixen ademán de ir coñecelas por aquilo de que tódalas instalacións termais da zona que eu coñecía están situadas na marxe esquerda do río Miño, tanto no municipio de Arnoia coma no de Cortegada.
Sen embargo, unha cousa son os ademáns e outra que os acenos –ou as intencións- que un programa cada día se fagan reais porque logo ven precisamente o día a día e o día a día leva a un con frecuencia a adiar o que un programa.
O mércores, cando saíu publicada a información sobre o campismo nudista que se xerou arredor daquela bucólica paisaxe como consecuencia da arribada multitudinaria que provoca cada ano a Festa da Istoria, xusto por riba do titular escrito pola miña compañeira Sabela, eu escribín a seguinte nota: “Turismo é un coche”. E decidín que era momento de ir coñecelas, coa firme idea de que non me sorprenderían pois o que ata aquel momento vira a través dos medios de comunicación resultárame sinceramente atractivo.
Así que aproveitei unha viaxe de volta que fixen o xoves a Vigo e ó chegar a rotonda da nova estrada que comunica Cortegada coa Cañiza, no canto de coller cara a nova ponte que cruza o Miño sobre Filgueira, desvieime cara as termas devanditas.
Xa non quedaba absolutamente nada da acampada nudista e a tranquilidade –que é o que se espera cando un se acerca a unha paisaxe tan recollida- presidía os momentos previos á despedida da luz do día. Pedín unha cervexa e escoitei a dúas persoas que detrás de min falaban do potencial que aquelas instalacións posuían e de cómo melloralo. Supuxen que tiñan algo que ver coa súa xestión, pero loxicamente non preguntei nada.
A quen si lle preguntei foi á rapaza que amablemente me atendeu, interesándome por se era posible visitar as instalacións sen ser usuario delas. Ela díxome que dende a fiestra da cafetería podería ver unha das pozas e, logo, dende a recepción era posible ver as restantes.
Evidentemente, fixen o que ela me dixo. Primeiro observei con prudencia a un grupo de xente gozando do pracer da auga na primeira bañeira e logo achegueime á porta da recepción, onde outra moza descansaba fumando un cigarro e sentada nunha pedra.
Eu, coa confianza que me deran as palabras da súa compañeira, pregunteille: “Podo mirar”. E ela, sentada como estaba e sen amosar o máis mínimo interese por saber con qué obxecto eu fixera aquela pregunta (se como usuario ou como posible divulgador do entorno), contestoume –cun medio sorriso, iso si- “pois non, directamente. E coa mesma pachorra coa que fumaba, coa mesma pachorra quedou sentada, completamente convencida do ben que actuara na defensa da intimidade da súa empresa, mentres eu desandaba os meus pasos cara o coche completamente convencido de que na provincia de Ourense –traballe no sector que traballe e dun xeito moi especial se traballa no sector da hostelería- continúa a haber un “xentío de xente” que segue pensando que “turismo” é sinónimo de “coche”, exclusivamente.

O NETO DO CUCUFATE

A casualidade quixo que hai tan só unhas semanas me interesase pola intensa vida de Secundino Feijóo para escribir unha reportaxe na revista Auria. O envío por parte de Maribel Outeiriño dunha documentación que uns días antes lle remitira Manuel Rego Nieto, unido a un vello interese que eu mantiña pola súa biografía debido á súa orixe vilanovesa, levoume onda o crego de Vilanova dos Infantes, don Adolfo, co fin de saber algo máis das orixes do fundador do afamado Circo Feijóo e, con el, dunha saga circense que se achega ata os nosos días.
Documenteime nos libros da parroquia e desa documentación exhumei algunha partida de bautismo, xunto cunha de matrimonio que me dá pe para darlle continuidade a unha columna que escribín a mediados do pasado mes de maio cando me chegou a noticia de que o Padre Silva estaba deitado nunha cama por culpa dun ictus que lle fixera perder case tódalas condicións de vida.
É posible que agora que a súa despedida o devolveu á actualidade ourensán -aínda que con tal motivo penso que este dato foi debidamente apuntado nalgún medio de comunicación- alguén se teña preguntado qué foi o que levou ó Padre Silva a promover a fundación dun circo coma o da Cidade dos Muchachos. Pois ben, a resposta é ben simple: O heterodoxo crego ourensán, antes de decidir a creación do seu afamado circo, botou sete anos da súa vida -dende os 24 ós 31- facendo apostolado cristián no Circo Americano, propiedade do seu curmán Manuel Feijóo e do cuñado deste Arturo Castilla.
Manuel Feijóo era fillo do mencionado Secundino Feijóo, mentres que o Padre Silva era fillo de María Méndez Feijóo, filla esta, á súa vez, do matrimonio formado por Cucufate Méndez e Blasinda Feijóo, irmá de Secundino, razón pola cal o fundador da Ciudad de los Muchachos era, polo tanto, sobriño-neto do gran promotor circense de finais do século XIX e principios do XX.
É dicir, que Vilanova dos Infantes, que, segundo o dito popular, é a vila das tres mentiras porque nin é vila, nin é nova, nin ten infantes, pero que si é vila de zapateiros, músicos e danzantes (que tamén rima), ademais de ser tamén a patria petrucial de Luís Soto Fernández e a matriarcal de Manuel Curros Enríquez, emerxe agora para o gran público como o lugar de onde xurdiron dúas das iniciativas circenses máis importantes da historia de España.
Outro día falarei de Cucufate Méndez, pero hoxe sirvan estes breves apuntamentos (nos que non fixen referencia explícita a Xosé Luis Méndez Ferrín, neto, coma o Padre Silva, do Cucufate) como a miña pequena homenaxe a un home que, como dixen naquela columna de maio, quixo construír castelos -coma o de Vilanova- no aire. Pero iso -como di Alberto Cortez- é imposible.

O OVO OU A GALIÑA?

Por moito que no lo continuemos preguntando, nunca saberemos qué foi primeiro se o ovo ou a galiña?.
Eu, pola miña parte, sosteño que foi o ovo, é dicir, a evolución natural da célula, que acabou por "dexenerar" nun poliño sen plumas que logo foi unha galiña. Ou, dito con outras palabras, a Natureza, que é sabia -moi sabia- puxo por riba da mesa as condicións ambientais e reproductivas exactas para que a célula se multiplicase dunha determinada maneira, esa célula reproducida se transformase en xema, en clara e en tódolos fluídos intermedios, todo iso se recubrise cunha cáscara e, coas condicións de humidade e temperatura necesarias, acabou por incubar ó primeiro poliño -que tivo que ser, loxicamente, unha pola- para que cando se fixese adulta se convertese nunha galiña -ou pita- poñedora coma esas que agora ten Coren por milleiros e que axudan -e de qué forma- a desenvolver coa súa fertilidade a nosa economía.
É de supor que sobre a cuestión ha de haber centos -por non dicir milleiros- de teorías, algunhas con base científica e outras, coma a miña, baseadas na pura lóxica evolutiva. E para sabelo mellor, non hai como ir ó "san google" e teclear, por exemplo "el huevo o la gallina" para comprobar que no breve intre de 0,15 segundos un pode ter ó seu dispor nada máis e nada menos ca 2.510.000 entradas nas que se fai referencia a esta dicotomía. E non lle digo nada se o que fai é consultalo en inglés e teclea "the chicken or the egg", pois entón, o resultado pasa a ser de 51.800.000 entradas. En fin..., como para querer entreterse unha tarde enteira.
Lembrei eu esta transcendental disxuntiva nantronte mentres lía a reportaxe que publicaba este mesmo xornal e que nos informaba de que a provincia carece de transporte público que nos conecte con Portugal. Lembreina o ler o conxunto, pero dun xeito especial a espita da memoria activóuseme ó ler as declaracións dalgúns alcaldes resignados que semellan escudaren a súa incompetencia (é dicir, a súa falta de competencia administrativa) nunha dose de pretendido "realismo" e sobre todo no "contexto económico actual" que agora é o paraugas que o tapa todo.
Entón, nun momento da lectura, pola calada dixen: ¿Pero estes alcaldes e a propia Xunta de Galicia non coñecen a disxuntiva do ovo e da galiña?
E a resposta -tamén dos meus adentros- aflorou de contado: Pois que a apliquen.
E a resposta é evidente: Seguir os pasos da Natureza, que é sabia -moi sabia- e facer o que ela fixo co ovo. É dicir, poñer por riba da mesa as condicións propicias e fomentar unha osmose real e cotián entre as xentes dun e doutro lado da fronteira e verán se dá resultado. Porque a Portugal pódese ir a moito máis que a ir comer o bacallau. Entre outras, buscar posibilidades de negocio no “contexto económico actual” que padecemos todos.

UNHA SOBREDOSE DA ESPAÑA HIPERREAL

Por cuestións que non veñen a conto, os pasos leváronme esoutro día a Madrid. Dado que as ocupacións que tiña encomendadas para o xoves pola tarde non eran moitas, previamente organiceime para non perder a oportunidade de visitar a exposición que o pintor realista Antonio López ten colgada en dúas salas do Museo Thyssen dende o pasado 28 de xuño e pola que, segundo me informaron xentes que traballan na súa custodia e control, levan pasado preto de 200 mil visitantes, nada máis e nada menos.
Dende a Porta do Sol (onde tiven o pracer de fotografar a diversidade que sempre lle regalan ó camiñante as grandes cidades, esta vez en forma dun refugallo de indignados custodiando a estatua ecuestre de Carlos III compartindo ó mesmo tempo a custodia cun grupo de mariachis interpretando “para o respetable público” rancheiras do estilo de “…pero sigo siendo el rey” ou “México lindo y querido”) encarei a Carrera de San Jerónimo coa idea de chegar ata a Praza de Neptuno e dende alí subir uns pasos para adentrarme nos xardíns do edificio museístico que preludian os accesos á exposición. Pero, de súpeto, pouco antes de chegar ó edificio do Congreso a rúa estaba completamente sitiada pola policía en formación de barricada, mentres ó fondo unha moitedume facía garda ó pé da fonte de Neptuno. Preguntei que acontecía e os policías informáronme de que se quería achegarme ata o Museo tería que dar unha revolta porque alá no fondo había unha manifestación e non permitían pasar por diante do edificio do Congreso.
Lóxicamente, o instinto informativo levoume de contado ata aquel xentío arremuiñado que alcanzara a ver dende o alto da Carreira e sen temor a equivocarme podo dicirlle, benquerido lector, que unha vez me vin mesturado entre aquel tranquilo rebumbio recibín unha sobredose, non de hiperrealismo –que era o que ía buscar á exposición de Antonio López- senón de hiperrealidade pola paisaxe humana que alí estaba e que non é nin máis nin menos que unha boa representación desta España “postransicional” que todos temos axudado a crear e que agora –tres anos despois ca no resto do mundo- estanos facendo espertar do soño de novos ricos no que pracenteiramente levabamos sesteando boa parte dos últimos 30 anos da nosa historia vital.
Foron moitos os recortes que filmei coa miña cámara mental. Pero houbo un que de seguido describo porque ven a ser o paradigma desa hiperrealidade que nos levou a crer que eramos ricos sen ser tal.
De súpeto vin a unha moza cun nariz vermello de pallaso e unha pancarta que puña: “Mi estado de bienestar no se reforma”. Non pasaba dos trinta anos e portaba tan orgullosa o cartaz que dixen para os meus adentros, ¡iso si que é hiperreal!: Seguro que cando ve na televisión un neno do corno de Africa morrendo de fame, o que fai é cambiar de canal para non ter remordementos de conciencia e seguir comodamente instalada en “su estado de bienestar”. E se se para o mundo, que pare, “ya lo arreglará papá”.